Trẻ tự kỷ chỉ ăn đồ mềm tránh nhai và cách mẹ đồng hành giúp con
Góc Nhìn Chuyên Gia

TRẺ TỰ KỶ CHỈ ĂN ĐỒ MỀM TRÁNH NHAI VÀ CÁCH MẸ ĐỒNG HÀNH GIÚP CON

Việc con né tránh nhai không phải do con hư hay bướng bỉnh, mà ẩn chứa những khó khăn về thần kinh và thể chất mà con chưa thể nói thành lời.

LÀM BẢNG KIỂM TRA SỨC KHỎE CHO CON NGAY

Thấu cảm cùng mẹ khi mỗi bữa ăn của con trở thành một cuộc chiến đầy áp lực

Mẹ thương mến, nhìn con ngậm mãi một miếng thức ăn hay khóc thét khi thấy đồ ăn thô, chắc hẳn mẹ cảm thấy vô cùng bất lực. Nhiều bà mẹ chia sẻ rằng bé chỉ chấp nhận duy nhất một loại cháo xay nhuyễn mịn, hoặc ngậm thức ăn hàng giờ đồng hồ như một chú sóc nhỏ, kiên quyết không nhai cũng không nuốt [16], [18].

Những khoảnh khắc ấy rút cạn năng lượng và khiến mẹ dằn vặt với hàng ngàn câu hỏi. Nhưng mẹ hãy hít một hơi thật sâu và buông bỏ sự tự trách. Con chối từ thức ăn thô bắt nguồn từ những cơ chế thần kinh và vận động phức tạp mà con đang phải đối mặt hàng ngày [19].

Lý giải cơ chế thần kinh và thể chất khiến con cảm thấy sợ hãi khi nhai thức ăn thô

🧠

Rối loạn xử lý cảm giác

Hệ thần kinh nhạy cảm khiến kết cấu lợn cợn của thức ăn phát ra tín hiệu "nguy hiểm". Với con, một gợn nhỏ trong bát cháo cũng có thể gây khó chịu như dị vật sắc nhọn, buộc con phải nôn ọe để tự bảo vệ mình [1], [3], [20].

👄

Vận động miệng yếu

Nhiều trẻ có trương lực cơ vùng hàm và lưỡi thấp, khiến việc nhai trở nên cực kỳ mệt mỏi. Con không biết điều khiển khối thức ăn và lo sợ bị nghẹn bất cứ lúc nào [13], [15]. Mẹ có thể tìm hiểu thêm về oral motor therapy là gì? giải thích dễ hiểu cho mẹ và liệu con chậm nói do ngôn ngữ hay do vận động miệng yếu?

Những hệ lụy sức khỏe thầm lặng khi con chối từ việc nhai trong thời gian dài

  • ✔ Thiếu hụt vi chất: Nguy cơ thiếu kẽm, sắt và protein ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của não bộ và hệ miễn dịch [6], [9].
  • ✔ Vấn đề về dãi: Cơ hàm yếu khiến con khó đóng kín môi, dẫn đến tình trạng trẻ tự kỷ chảy nước dãi nhiều.
  • ✔ Khó khăn phát âm: Việc không luyện tập nhai khiến các bài tập vận động miệng họng trẻ tự kỷ trở nên cần thiết hơn để cải thiện khả năng giao tiếp [11], [14].

"Mọi sự thay đổi về thói quen ăn uống luôn cần một nền tảng sức khỏe vững chắc được kiểm chứng bởi chuyên gia."

Từng bước nhỏ giúp con làm quen với việc nhai mà không gây ra sự hoảng loạn

🥣

Thay đổi kết cấu cực nhỏ

Sử dụng kỹ thuật Food Chaining, bắt đầu bằng việc trộn 10% phần thức ăn lợn cợn vào bát cháo mịn quen thuộc của con [4], [12].

🎺

Trò chơi vận động miệng

Thổi bong bóng xà phòng, thổi còi hoặc dùng dụng cụ gặm nhai trị liệu để rèn luyện sức mạnh cơ hàm một cách vui vẻ [11], [13].

🛡

Môi trường ăn uống an toàn

Giảm bớt áp lực, tắt tivi, ipad và cho phép con được chạm vào thức ăn bằng tay để não bộ làm quen với cảm giác [2], [10].

Thời điểm mẹ cần tìm đến sự hỗ trợ chuyên sâu từ các chuyên gia trị liệu

Đừng tự mình gồng gánh nếu con có biểu hiện sụt cân, nôn trớ liên tục hoặc sặc khi nuốt. Hãy bắt đầu bằng một tấm bản đồ sức khỏe rõ ràng dành riêng cho con.

NHẬN BẢNG KIỂM TRA SỨC KHỎE TOÀN DIỆN CHO CON

Giải đáp thắc mắc thường gặp

Việc con né tránh nhai lớn lên có tự khỏi không? ▼
Phần lớn các rối loạn về giác quan và vận động miệng sẽ không tự biến mất nếu không có sự can thiệp đúng cách. Nếu để kéo dài, cơ hàm yếu đi sẽ càng gây khó khăn cho việc cải thiện sau này.
Tôi có nên giấu đồ ăn thô vào bát cháo xay của con không? ▼
Tuyệt đối không nên. Việc này gây ra cảm giác bị phản bội, khiến trẻ mất niềm tin vào bữa ăn và có thể từ chối luôn cả món cháo yêu thích ban đầu.
Tại sao con ngậm thức ăn trong miệng hàng giờ? ▼
Nguyên nhân thường do cơ hàm yếu không thể nhai nát thức ăn, kết hợp với lưỡi kém linh hoạt không đẩy được thức ăn xuống họng. Con ngậm thức ăn vì sợ bị nghẹn.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay tư vấn y khoa. Nếu bạn lo lắng về sự phát triển của con, hãy gặp chuyên gia có chứng chỉ để được đánh giá trực tiếp.

Nguồn tham khảo uy tín

  • [1] childmind.org/article/autism-and-picky-eating/
  • [2] raisingchildren.net.au/autism/health-wellbeing/eating-habits/fussy-eating-autism
  • [3] psychologytoday.com/us/blog/autism-in-real-life/202008/understanding-sensory-eating-in-autism
  • [4] autismparentingmagazine.com/autism-picky-eater-tips/
  • [5] sparkforautism.org/discover_article/autism-and-picky-eating/
  • [6] autism.org.uk/advice-and-guidance/topics/behaviour/eating
  • [7] autismspeaks.org/expert-opinion/autism-and-food-aversions
  • [8] understood.org/en/articles/sensory-processing-issues-and-food
  • [9] kidshealth.org/en/parents/autism-feeding.html
  • [10] aane.org/resources/adults/health-and-wellness/eating-and-nutrition/
  • [11] yourkidstable.com/autism-and-eating/
  • [12] sosapproachtofeeding.com/autism-and-feeding-problems/
  • [13] arktherapeutic.com/blog/how-to-help-a-child-who-refuses-to-chew/
  • [14] speechandlanguagekids.com/feeding-therapy-for-picky-eaters-and-children-with-autism/
  • [15] blog.therapro.com/sensory-based-feeding-challenges-in-autism/
  • [16] themighty.com/topic/autism-spectrum-disorder/autism-sensory-eating-habits/
  • [17] neuroclastic.com/arfid-autism-and-the-sensory-hell-of-eating/
  • [18] theautismcafe.com/autism-picky-eating-sensory-issues/
  • [19] findingcoopersvoice.com/2019/03/12/the-boy-who-wont-eat/
  • [20] embracing-autism.com/texture-sensitivities-in-autistic-children/