TRẺ TỰ KỶ CHẬM TĂNG CÂN LÀM SAO ĐỂ GIÚP CON TĂNG CƯỜNG HẤP THU TỐT HƠN
Mỗi bữa ăn trôi qua dường như trở thành một cuộc chiến căng thẳng và đầy nước mắt. Cha mẹ xót xa, bất lực khi nhìn thấy con gầy gò, thấp còi hơn hẳn so với bạn bè đồng trang lứa nhưng lại không thể ép con ăn. Thực tế, tình trạng trẻ tự kỷ chậm tăng cân không đơn thuần đến từ việc con bướng bỉnh hay cố tình lười ăn. Ẩn sâu bên trong là những rối loạn phức tạp về hệ thống cảm giác và tiêu hóa mà con chưa đủ ngôn ngữ để nói ra.
Kiểm tra sức khỏe toàn diện ngay
Hiểu đúng về những rào cản vô hình khiến trẻ tự kỷ chậm tăng cân
Nhiều cha mẹ thường tự trách bản thân khi không thể giúp con tăng cân đạt chuẩn. Tuy nhiên, chúng ta cần nhìn nhận sự việc dưới góc độ sinh học và thần kinh học. Cơ thể của trẻ phát triển thần kinh khác biệt đang phải đối mặt với những rào cản to lớn mà người bình thường khó lòng hình dung được.
Sự nhạy cảm cảm giác cực đoan làm giới hạn nghiêm trọng lựa chọn thực phẩm của con
Với hệ thần kinh vô cùng nhạy cảm, một miếng thức ăn đối với trẻ tự kỷ có thể mang lại trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Con có thể cảm thấy đau đớn khi nhai một mẩu thịt hơi dai, hoặc hoảng sợ trước màu xanh quá đậm của rau củ.
- Khứu giác quá mẫn cảm khiến mùi của thức ăn trở nên nồng nặc và buồn nôn.
- Xúc giác trong khoang miệng từ chối những thức ăn có kết cấu lẫn lộn như cháo có hạt cứng, hoặc cơm hơi nát.
- Thị giác phản ứng mạnh với những món ăn có hình thù lạ hoặc bị trộn lẫn.
Chính sự quá tải này buộc con phải bám víu vào đồ ăn khô, giòn, màu nhạt để tự trấn an, dẫn đến thiếu hụt vi chất nghiêm trọng.
Những cơn đau đường ruột thầm lặng mà con không thể diễn đạt bằng lời
Nguyên nhân cốt lõi khiến con từ chối thức ăn thường xuất phát từ những tổn thương bên trong hệ tiêu hóa. Rất nhiều trẻ đang phải chịu đựng những cơn đau quặn thắt nhưng thiếu ngôn ngữ để báo cho cha mẹ.
Khi thức ăn không được xử lý đúng cách, nó tạo ra áp lực khổng lồ lên hệ tiêu hóa dạ dày trẻ tự kỷ. Con có thể bị trào ngược, ợ nóng, hoặc chướng bụng ngay sau khi ăn.
Hơn thế nữa, tình trạng trẻ tự kỷ táo bón mãn tính kéo dài khiến phân ứ đọng, tạo cảm giác no giả và làm mất hoàn toàn cảm giác thèm ăn tự nhiên của con. Con chọn cách nhịn ăn như một cơ chế phòng vệ an toàn.
Lý giải sự liên kết chặt chẽ giữa hệ vi sinh đường ruột và khả năng hấp thu của con
Bộ não thứ hai đang kêu cứu
Khoa học hiện đại đã chứng minh đường ruột chính là bộ não thứ hai của con người. Sự giao tiếp hai chiều thông qua trục ruột não & tự kỷ quyết định trực tiếp đến cảm xúc, hành vi và khả năng chuyển hóa dinh dưỡng của con.
Khi hệ vi sinh bị tổn thương do kháng sinh, hóa chất hoặc chế độ ăn nghèo nàn, tình trạng dysbiosis đường ruột ở trẻ tự kỷ sẽ xảy ra. Mất cân bằng vi sinh phá vỡ hoàn toàn năng lực xử lý thức ăn vốn có.
Hậu quả của việc kém hấp thu
Lúc này, niêm mạc ruột bị viêm nhiễm, các nhung mao ruột teo lại, khiến cơ thể dù ăn bao nhiêu cũng không thể hấp thu các vitamin và khoáng chất thiết yếu. Thay vì nuôi dưỡng cơ thể, thức ăn thô lại trở thành gánh nặng gây độc tố ngược lên não bộ, khiến con càng thêm cáu gắt và cự tuyệt bữa ăn.
Những phương pháp can thiệp nhẹ nhàng giúp con tiếp nhận thức ăn và hấp thu tốt hơn
Ép buộc con ăn uống bằng bạo lực hoặc dọa nạt chỉ làm đứt gãy sợi dây liên kết tình cảm, khiến rối loạn ăn uống trầm trọng hơn. Chúng ta cần những bước đi nhỏ, đầy thấu hiểu và dựa trên khoa học.
Điều chỉnh môi trường bữa ăn để giảm thiểu căng thẳng cho hệ thần kinh của con
Trước khi thay đổi những gì có trên đĩa, cha mẹ hãy thay đổi không gian xung quanh bữa ăn. Một hệ thần kinh đang quá tải cần một môi trường an toàn tuyệt đối để hạ nhiệt:
- Loại bỏ hoàn toàn màn hình điện thoại, tivi để con tập trung vào tín hiệu no đói.
- Giảm thiểu tiếng ồn từ máy xay, tivi hoặc tiếng bát đũa va chạm mạnh.
- Sử dụng ánh sáng vàng êm dịu, tránh đèn huỳnh quang chói lóa.
- Duy trì một giờ ăn cố định mỗi ngày để cơ thể con hình thành nhịp sinh học an toàn.
Ứng dụng các chế độ ăn chuyên biệt một cách khoa học và không gây áp lực
Khi hệ tiêu hóa đã tổn thương, loại bỏ các tác nhân gây viêm là bước đi không thể thiếu. Việc áp dụng chế độ ăn không gluten casein (gfcf) cho trẻ tự kỷ đã giúp nhiều gia đình thấy được sự thay đổi tích cực trong việc giảm viêm ruột.
Tuy nhiên, cha mẹ cần thực hiện việc này một cách từ từ. Hãy bắt đầu bằng việc thay thế từng nhóm thực phẩm (ví dụ đổi sữa bò sang sữa hạt) thay vì cắt đứt đột ngột mọi món ăn yêu thích của con. Sự kiên nhẫn sẽ giúp cơ thể con phục hồi niêm mạc ruột.
Khám phá bức tranh tổng thể về thể trạng của con để có hướng can thiệp đúng đắn nhất
Sự thật là, chúng ta không thể giúp con tăng cân chỉ bằng việc mua thêm yến sào, thực phẩm chức năng đắt tiền nếu như gốc rễ vấn đề chưa được phơi bày. Một đứa trẻ không thể hấp thu tốt nếu đường ruột đang đầy vi khuẩn có hại, hệ thống rào cản máu não đang bị rò rỉ, hoặc hệ thần kinh liên tục phát tín hiệu cảnh báo.
Việc đoán mò sẽ làm lãng phí thời gian vàng của con. Để thiết kế một lộ trình dinh dưỡng thực sự hiệu quả, cha mẹ cần hiểu rõ cơ thể con đang thiếu gì, thừa gì và bị tắc nghẽn ở đâu.
Giải đáp những trăn trở phổ biến của cha mẹ khi chăm sóc dinh dưỡng cho con
Tôi có nên ép con ăn những thực phẩm bổ dưỡng khi con kháng cự quyết liệt không +
Làm sao để nhận biết con đang bị đau dạ dày hoặc táo bón khi con chưa có ngôn ngữ +
Việc bổ sung men vi sinh có thực sự giúp hệ tiêu hóa của con hoạt động tốt hơn không +
Tại sao con tôi chỉ chấp nhận ăn những đồ ăn khô giòn và có màu nhạt +
Thay đổi chế độ ăn đột ngột có khiến con sợ hãi và sụt cân nhanh hơn không +
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay tư vấn y khoa. Nếu bạn lo lắng về sự phát triển của con, hãy gặp chuyên gia có chứng chỉ để được đánh giá trực tiếp.